مقام معظم رهبری: در طول تاریخ، رنگ های گوناگون بر سیاست این کشور پهناور سایه افکند؛ اما رنگ ثابت مردم گیلان، رنگ ایمان بود.
شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰ - Saturday 10 Apr 2021
محتوا
قیام کبریت خان ادامه قیام میرزا کوچک خان

قیام کبریت خان ادامه قیام میرزا کوچک خان

میثم عبدالهی
«کربلایی ابراهیم کسمایی» برادر حاج احمد کسمایی بود و در پیشگامان حضور در نهضت جنگل بود. «کربلایی ابراهیم» که در مقابله با ظلم و بی عدالتی به شدت بی تاب می شد، میرزاکوچک به او لقب «کبریت خان» را داد.

چهارشنبه 10 ژوئن 2015 - 17:27

میثم عبدالهی

«کربلایی ابراهیم کسمایی» برادر حاج احمد کسمایی بود و از پیشگامان حضور در نهضت جنگل بود. «کربلایی ابراهیم» که در مقابله با ظلم و بی عدالتی به شدت بی تاب می شد، میرزاکوچک به او لقب «کبریت خان» را داد. با شهادت میرزا کوچک جنگلی، گیلان آمادگی انجام هرگونه قیام آزادی خواهانه را داشت.

کبریت خان «کربلایی ابراهیم کسمایی» برادر حاج احمد کسمایی بود و در پیشگامان حضور در نهضت جنگل بود. «کربلایی ابراهیم» که در مقابله با ظلم و بی عدالتی به شدت بی تاب می شد، میرزاکوچک به او لقب «کبریت خان» را داد. با شهادت میرزا کوچک جنگلی، گیلان آمادگی انجام هرگونه قیام آزادی خواهانه را داشت. اندکی قبل از شهادت میرزاکوچک، کربلایی ابراهیم کسمایی به همراه عده ای از خائنین چون احسان الله خان و حاج احمد کسمایی و سردار محیی به باکو گریخته بود ولی پس از شهادت مظلومانه میرزاکوچک به تنهایی بازگشت تا نهضت را دوباره احیا کند.[۱]

روز ۱۳ اسفند ۱۳۰۰ش او مشغول فعالیتهای مسلحانه با نام نهضت جنگل در فومن بود. یک دسته نظامی از رشت برای دستگیری وی عازم فومن شد.[۲] نظامیان تعدادی از اطرافیان کربلایی ابراهیم را دستگیر کردند.[۳]

روز ۲۰ اسفند ۱۳۰۰ش کبریت خان به همراه ۳۰۰ نفر مسلح و با استفاده از چند قبضه مسلسل، کسما و دو روستای نزدیک آن را فتح کرده است. او به شدت مشغول فعالیت بود و از نام و اعتبار میرزا در پیشبرد کارهایش مدد می‌جست.[۴]

در روز ۲۷ اسفند ۱۳۰۰ش رئیس اداره گمرکات به تهران گزارش داد که «سردار مقتدر طالشى» خان منطقه طالش نیز مشغول کمک رسانی به نیروهای «کربلائى ابراهیم» است. کربلایی ابراهیم تا این روز قشونى را مرکب از ۶۰۰  نفر فراهم کرده بود.[۵]

رضاخان سردار سپه که از محیط متلاطم گیلان در وقوع دوباره انقلاب بیم داشت تمام عزم خود را جزم کرد تا کربلایی ابراهیم موفق نشود عَلَم میرزا کوچک را بلند کند؛ به همین خاطر در روز ۹ فروردین ۱۳۰۱ش یک واحد نظامی شامل ۷۰۰  نفر پیاده و ۲ توپ صحرایی از تهران عازم رشت کرد. غرض از اعزام نیروی مذکور جلوگیری از گسترش فعالیتهای کربلایی ابراهیم بود.[۶]

%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%da%a9%d8%a8%d8%b1%db%8c%d8%aa-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%b2%d8%a7-%da%a9%d9%88%da%86%da%a9

سرانجام قزاق‏ها جنگل فومن را محاصره کردند و خوانین محلى نیز افراد مسلح خود را در اختیار نیروهاى دولتى قرار دادند. همکارى موثر نیروهاى محلى که به تمام زوایاى جنگل آشنایى داشتند بالاخره موجبات دستگیرى کربلائى ابراهیم و یارانش را فراهم ساخت. در روز جمعه ۱۷ فروردین ۱۳۰۱ش در عملیات مشترکی که نیروهای نظامی دولتی و خان‌های محلی انجام دادند کربلایی ابراهیم دستگیر و توسط نظامیان به رشت آورده شد.[۷]

سفیر انگلیس در تهران از این دستگیری بسیار خوشحال شد و چنین نوشت که دستگیری کبریت خان «از طرفى باعث دلسردى انقلابیون و از طرف دیگر موجب برقرارى مجدد امنیت در منطقه» خواهد شد.[۸]

کربلایی ابراهیم روز ۲۳ فروردین ۱۳۰۱ش در رشت تیرباران شد. با شهادت او پرونده قیام سردار بزرگ اسلام شهید میرزاکوچک جنگلی به طور کامل بسته شد.[۹]

————————————-

پاورقی ها:

[۱] . کتاب گیلان، ج ۲، ص ۱۱۱

[۲] . جنبش میرزاکوچک خان بنابر گزارش‌های سفارت انگلیس، ص ۱۳۷٫

[۳] . همان، ص ۱۴۱٫

[۴] . همان، ص ۱۳۸٫

[۵] . روزشمار تاریخ معاصر ایران، ج‏۱، ص ۶۰۱

[۶] . جنبش میرزاکوچک خان بنابر گزارش‌های سفارت انگلیس، ص ۱۴۵٫

[۷] . روزنامه ایران، ش ۱۱۱۴، ص ۲٫

[۸] . جنبش میرزاکوچک خان بنابر گزارش‌های سفارت انگلیس، ص ۱۵۰ و ۱۵۱٫

[۹] . روزنامه اقدام، ش ۲۵ ، ص ۲٫

ارسال دیدگاه

*

code