نامه منتشرنشده امام خمینی(ره) به آیت‌الله سیدمحمود ضیابری در سال ۱۳۵۵+ سند

حسین بهمنش

بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) از ایام جوانی منادی آگاهی و وحدت بین اقشار مختلف ملت بود، با شروع مبارزه آزادی‌بخش خود از سال ۱۳۴۰ش با ارسال نامه‌های مختلف در جهت آگاهی‌بخشی به علماء و روحانیون برای افشای رژیم وابسته پهلوی و نقشه‌های قدرت‌های استکباری و ایجاد هماهنگی، همفکری و تشریک مساعی، گام برمی‌داشت، لذا مکاتبات ایشان بسیار قابل توجه است.

قسمت عمده‌ای از این نامه‌ها ابتدا در کتاب «صحیفه نور» و سپس با ویراست و اضافاتی در کتاب «صحیفه امام(ره)» توسط دفتر تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) به چاپ رسید. ولی با توجه به وسعت و پراکندگی نامه‌های ارسالی امام(ره)، همچنان بسیاری از این مکاتبات در نزد افراد و یا در سانسور نامه‌های معظم‌له در شهربانی و ساواک و در پرونده موضوعات و افراد مختلف بایگانی گردیده و در کتاب صحیفه امام نیز مندرج نیست.

امام خمینی در طول اقامت در تبعید در نجف اشرف، ارتباط نسبتاً وسیعی با علما و روحانیان و سایر اقشار مردم داشت. این روابط به صورت شفاهی و کتبی بود. البته با توجه به مراقبت شدید ساواک نسبت به این روابط، بسیاری از مکاتبات در سانسور ضبط می‌گردید و به مقصد نمی‌رسید. لذا ایشان در نامه‌هایی که می‌نگاشت علاوه بر سلام و احوال‌پرسی از شخص مخاطب، تقاضای سلام، احوال‌پرسی و تشکر از علما، روحانیان و سایر اقشار را متذکر می‌شد تا ادای وظیفه متقابل کرده باشد و همچنین یادآوری می‌نمود که مکاتبات به مقصد نمی‌رسد. در نامه زیر هم ملاحظه خواهید کرد که حضرت امام به همین نکته اشاره می‌کنند.

آیت‌الله ضیابری و امام خمینی(ره) مکاتبات متعددی با هم داشتند و در مواقع مختلف احوال هم را پرسیده و برخی مسائل را مشورت می‌نمودند. برخی از این نامه‌نگاری‌ها توسط ساواک ضبط و سانسور می‌گردید و برخی نیز به مقصد می‌رسید. یکی از این نامه‌ها، نامه زیر است که حضرت امام در پاسخ به احوال‌پرسی آیت‌الله ضیابری در تاریخ ۱۴ محرم ۱۳۹۷ق مطابق ۱۵ /۱۰ /۱۳۵۵ مرقوم فرموده‌اند و طی آن به علما، خطباء و سایر طبقات سلام رسانده و تشکر نموده‌اند. در انتهای نامه از مرحوم آیت الله سیدحسین رودباری[۱] نام برده شده و از ایشان تشکر نموده و سلام رسانده است. این نامه امام خمینی(ره) نیز در صحیفه امام منتشرنشده است.

اصل این نامه، در مدارک شخصی نزد حجت‌الاسلام سیدابوطالب حجازی، امام جماعت فعلی مسجد کاسه‌فروشان رشت و از شاگردان آن مرحوم موجود است. حجت‌الاسلام حجازی از دوستداران مرحوم آیت‌الله ضیابری است و در زمان حیات آیت‌الله ضیابری برخی از امور را به نمایندگی آن مرحوم انجام می‌داد.

تصاویر این سند ارزشمند، اولین بار توسط دکتر حسین بهمنش، یکی از پژوهشگران استان گیلان، در کانال ایتای وی با نام «اوخان» به تاریخ ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ش منتشر گشت. قرار است به زودی در قالب کتاب «پدر مهربان گیلان: نگاهی به زندگی و زمانه آیت الله سیدمحمود موسوی ضیابری» نگارش حسین بهمنش، نیز منتشر خواهد شد. سایت رنگ ایمان آن را برای منتشر نمود.

برای دومین بار در سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات با عنوان «نامه‌های منتشرنشده امام خمینی(ره) در صحیفه امام: نامه امام خمینی(ره) به آیت‌الله سیدمحمود ضیابری در سال ۱۳۵۵» به تاریخ ۱۹ فروردین ۱۴۰۴ش به همراه یک مقاله توضیحی و اسناد و تصاویر مندرج مندرج گشت.

متن کامل نامه امام به این شرح است:

***

«ایران- رشت

خدمت حضرت مستطاب حجت‌الاسلام و المسلمین آقای ضیابری، دامت برکاته

۱۴ محرم ۱۳۹۷[ق، ۱۵ /۱۰ /۱۳۵۵]

بسمه تعالی

به عرض عالی می‌رساند: مرقوم شریف مشتمل بر عواطف جمیله، موجب تشکر گردید. از خداوند تعالی سلامت و سعادت جنابعالی را خواستار است؛ و چون بنا بر اخبار وارد از ایران، از حضرات آقایان علماء اعلام و خطباء محترم و سایر طبقات تلگرافات و نامه‌هایی مبنی بر تفقد از اینجانب شده است و رسانده‌اند؛ از جنابعالی امید دارم که به همه آقایان علماء و خطباء و سایر طبقات از قِبَل این جانب تشکر فرمایید.

خداوند تعالی به همه توفیق، عنایت فرماید.

البته ضمن یک نشریه عمومی تشکر کرده‌ام، لکن آن هم ممکن است نرسد.

خدمت حضرت حجت‌الاسلام آقای ‌‌[سیدحسین] رودباری، دامت برکاته، پس از عرض سلام و تحیت به عرض تشکر تصدیع می‌دهم.

والسلام علیکم و رحمه‌الله.

روح‌الله الموسوی الخمینی.»

___________________________

پی نوشت:

[۱] . مرحوم آیت‌الله سیدحسین رودبارى فرزند سیدتقى در سال ۱۲۸۳ش در نجف دیـده بـه جهـان گشـود. وى پـس از گذرانـدن مقدمات، تحصیلات خویش را در فقه و اصول و معقول به اتمام رسانید. در سال۱۳۴۱ در مخالفت بـا اصـلاحات ارضـى با آیات ضیابرى و بحرالعلوم و دیگر علما همکارى و فعالیت نمود و به همراه سایر علما به تهـران عزیمـت کرد و در تاریخ ۱۳ /۱۱ /۱۳۴۲ دستگیر شد. ساواک در سال ۵۴ در مورد وى می‌نویسد: «شخص مزبور متدین و نسبتاً مورد احترام اهالى رشت است.» وی از عالمان با نفوذ و مبارز شهر رشت بود. آیت‌الله سیدحسین رودباری در ۱۴ محرم سال ۱۴۰۷ق، مطابق با ۲۸ شهریور ۱۳۶۵ش، درگذشت. پیکرش پس از تشییع باشکوه در مرکز شهر رشت، بر حسب وصیت، در مجاورت درب ورودی مسجد صفی به خاک سپرده شد.

مرحوم آیت‌الله سیدمجتبی رودباری (متوفی ۲ /۱ /۱۴۰۱) از عالمان دینی رشت، که مدت‌ها نماینده حضرت آیت‌الله محمدتقی بهجت در استان گیلان، و از بزرگان مورد احترام مردم رشت بود از فرزندان مرحوم آیت‌الله سیدحسین رودباری است. (بنگرید به: احسان‌بخش، صادق، دانشوران و دولتمردان گیل و دیلم، صادقین، رشت، اول، ۱۳۸۰ش، ص۳۱۳- ۳۱۵؛ سعیدی زاده، رسول، فرزانگان رشت (علما و فضلا)، نشر آپ، تهران، چاپ اول، ۱۳۹۷، ص۲۲۲- ۲۲۳٫)

منابع:

کانال ایتای حسین بهمنش «اوخان» eitaa.com/okhan_hb/697

سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات historydocuments.ir/?page=post&id=4232