قربان صحرائی چاله‌ سرائی
مقر حکومتی میرزا در مناطق تالش‎ نشین فومنات و حومه قرار داشت و مخالفت و دشمنی اغلب خوانین پنج بلوک ماسال، شاندرمن، تالش‎دولاب، اسالم و کرگانرود که تحت حاکمیت خان مقتدر و متنفذی به نام ضرغام السلطنه سردار مقتدر قرار داشتند، با میرزا، سبب شده بود کمتر مجالی حاصل شود تا از دوستداران و همفکران میرزا در این مناطق، کسی به یاری وی و نهضت جنگل بشتابد.

در چنین روزهایی سردار جنگل و یاراش که فریاد نه شرقی و نه غربی سر داده بودند و پرچم لا‌اله‌الا‌اللّه برافراشته بودند توسط دیکتاتوری رضاشاه به شهادت رسیدند؛ اما دردناک تر از آن، فریفته شدن عده ای از خواص به وعده‌های دنیوی و پست و مقام های پوشالی بود.
اما سرنوشت دو تن از بزرگترین خائنین به نهضت اتحاد اسلام چه بود؟ در ادامه می خوانید:

از بنیان‌گذار و رهبر نهضتی می‌گوییم که در ناتوانی مطلق حکومت وقت و درحالی‌که شمال ایران در اختیار روس‌های تزاری و جنوب ایران در تصرف انگلیسی‌هاست به اعاده حیثیت از ایران و اسلام به پا می‌خیزد و به دلیل هم‌زمانی با جنگ جهانی اول با کشورهای متعددی برخورد دارد و ازاین‌رو نیز در مظان اتهامات مختلف قرار می‌گیرد.

میثم عبداللهی محقق تاریخ معاصر ایران، گفت: باید نگاه کرد که نوع تعامل چپ ها، مارکسیم و شوروی با میرزا کوچک‌ به چه نحوی بوده است، یک تعامل بد بوده؛ چرا که میرزا یک شخصیت مسلمان است که مهمترین مانع ورود کمونیسم به ایران بود.

محمد علی رمضانی در آستانه سالگرد میرزا کوچک خان جنگلی: میرزاکوچک خان در نگاه و لسان دشمن یک شخصیت بزرگ و با عظمت بود که دشمن از او حساب می برد و متاسفانه گیلانی ها یک دُر گرانبها دارند اما بدست خود این دُر گرانبها را پنهان کرده و نمی خواهیم دیگران عظمت میرزا را ببینند.